Blogs van advocaten
in Amsterdam

Agentuurovereenkomst; goodwill vergoeding wegcontracteren?

Kan je goodwill vergoeding weg contracteren?

In een recente uitspraak van het Gerechtshof in Amsterdam is geoordeeld dat luchtvaartmaatschappijen in strijd hebben gehandeld met dwingendrechtelijke bepalingen door ten nadele van reisbureaus het recht op  goodwill vergoeding weg te contracteren.

Feiten en omstandigheden

In deze zaak ging het om de volgende feiten en omstandigheden.
Diverse luchtvaartmaatschappijen en reisbureaus hadden een agentuurovereenkomst met elkaar. Uit hoofde daarvan ontvingen de reisbureaus commissie voor de verkoop/bemiddeling van vliegtickets. Doordat de luchtvaartmaatschappijen een nieuw verkoopmodel gingen hanteren, hebben zij de reisbureaus een nieuwe overeenkomst aangeboden waarin afstand werd gedaan van hun recht op een goodwill vergoeding. 
 
De Vereniging van Reisondernemingen (“ANVR”) heeft een juridische procedure tegen de luchtvaartmaatschappijen gestart. Daarbij heeft de ANVR onder meer gevorderd dat de nieuwe contractuele relatie tussen de luchtvaartmaatschappijen en de reisbureaus als agentuur moet worden aangemerkt en de reisbureaus uit dien hoofde recht hebben op een redelijke commissie en dat het de luchtvaartmaatschappijen binnen het toepasselijke wettelijke dan wel contractuele kader niet vrij stond de reisbureaus af te laten zien van de goodwill vergoedingen waarop zij uit hoofde van artikel 7:442 BW aanspraak hebben.

Agentuurovereenkomst?

Het Gerechtshof Amsterdam heeft geoordeeld dat in de nieuwe situatie geen sprake meer is van een agentuurovereenkomst. In de nieuwe situatie zou de klant van het reisbureau nu immers als opdrachtgever optreden en het reisbureau betalen voor de diensten van het reisbureau. Bij een agentuurrelatie daarentegen is het de handelsagent die tegen een bepaalde beloning bemiddelt bij de totstandkoming van koopovereenkomsten van de goederen van de principaal, waarbij de handelsagent een bemiddelingsvergoeding verkrijgt over een deel van de door hem gerealiseerde omzet van de principaal. Het Hof was van oordeel dat door het gewijzigde verkoopmodel daar geen sprake meer van is en derhalve dient de nieuwe overeenkomst niet aangemerkt te worden als een agentuurovereenkomst. Dat heeft tot gevolg dat de reisbureaus geen recht hebben op (een redelijke) commissie. 

Goodwill vergoeding niet wegcontracteren

Het Gerechtshof Amsterdam heeft geoordeeld dat lopende de agentuurovereenkomst niet ten nadele van de agent kan worden overeengekomen dat de handelsagent geen goodwill vergoeding meer toekomt.  In dat kader oordeelde het Gerechthof Amsterdam als volgt:
 
“Lufthansa c.s. hebben er, blijkens hun voorgestelde overeenkomst van 15 juli 2010, voor gekozen om diegenen die met de nieuwe overeenkomst instemden tevens afstand te laten doen van het (onder bepaalde voorwaarden bestaande) recht op een klantenvergoeding bij het einde van de agentuurovereenkomst, als bedoeld in artikel 7:442 BW. Naar ’s hofs oordeel is daarmee, mogelijk welbewust, een dwingendrechtelijke bepaling in de nieuwe overeenkomst (tevens vaststellingsovereenkomst) terzijde gezet, hetgeen in strijd is met de openbare orde (zie ook bovengenoemd arrest van de Hoge Raad van 21 april 1995).”
 
Op grond van artikel 7:442 lid 1 BW heeft een agent bij het einde van de agentuurovereenkomst in beginsel recht op een klantenvergoeding, voor zover hij de principaal nieuwe klanten heeft aangebracht of de overeenkomst met de bestaande klanten aanmerkelijk heeft uitgebreid en die de principaal nog aanzienlijke voordelen zal opleveren. Dit betreft een dwingendrechtelijke bepaling, in die zin dat niet ten nadele van de handelsagent kan worden afgeweken van deze wettelijke regeling. 
 
In dit geval werd de agentuurovereenkomst direct opgevolgd door een nieuwe overeenkomst. Daarom was het Gerechtshof Amsterdam van oordeel dat de bepaling in de nieuwe overeenkomst, waarin de reisbureaus afstand doen van een (mogelijke) goodwill vergoeding, nietig is.
 
Volgens het Gerechtshof Amsterdam kan een goodwill vergoeding dus niet weg gecontracteerd worden.

Advocaat voor agentuurovereenkomsten

Mocht u vragen hebben naar aanleiding van deze blog of wilt u weten of u recht heeft op een goodwill vergoeding, kunt u contact opnemen met Blenheim (020 52 10 100).
 
 

Categorie├źn

Juridisch actueel

Movie

Contact form