Blogs van advocaten
in Amsterdam

Rabobank verliest procedure renteswap

Advocaat renteswaps over Rabobank

Deze nieuwe uitspraak is in lijn met de eerdere uitspraken over renteswaps, maar biedt nog meer hoop voor ondernemers. In deze uitspraak ging het om een agrarisch ondernemer (een melkveebedrijf) gefinancierd door de Rabobank. Rabobank heeft deze ondernemer een renteswap geadviseerd. Als advocaat financieel recht sta ik veel ondernemers bij die een renteswap hebben geadviseerd gekregen. In veel gevallen is de bank Rabobank. In dit geval moet Rabobank de schade door de renteswap betalen.

De ondernemer stelde zich op het standpunt dat hij bij het aangaan van de overeenkomst had gedwaald. De agrarische ondernemer is tijdens de looptijd geëmigreerd naar het buitenland en hij moest toen een beëindigingsvergoeding betalen. Over de beëindigingsvergoeding/negatieve marktwaarde heb ik als advocaat financieel recht eerder een blog geschreven. Naast dwaling beroept de ondernemer zich op de bijzondere zorgplicht, die ook bij renteswaps zou gelden.

Dwaling renteswap Rabobank

Het beroep van de ondernemer op dwaling slaagt niet. Daarvoor is relevant dat hij niet hard heeft kunnen maken dat Rabobank wist van de plannen tot emigratie. De bewijslast van die stelling dat Rabobank ook wist van de emigratieplannen ligt bij de ondernemer. En de ondernemer heeft alleen als partijgetuige verklaard dat hij tegenover de Rabobank meerdere malen over de emigratieplannen zou hebben verklaard. Nu dat een partijverklaring is kan dat bewijs geen bewijs in zijn voordeel opleveren, tenzij er nog meer bewijs is (dus strekt ter aanvulling van onvolledig bewijs). Daarin is hij nog niet geslaagd. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat bijvoorbeeld in uw geval er wellicht meer bewijs is. Dan is het van belang wie u als getuige zou kunnen horen en wat er tijdens het aangaan van de renteswap met de Rabobank (of een andere bank) is besproken en wie daar bij waren (bijvoorbeeld uw accountant). In dat licht zijn ook de aanbevelingen van de AFM van belang. Daarin wordt door de financieel toezichthouder (AFM) enkele aanbevelingen aan banken gedaan bij dienstverlening rentederivaten gedaan. Eerder schreef ik advocaat AFM een blog daarover.

Rabobank schending bijzondere zorgplicht 

Het beroep op schending van de bijzondere zorgplicht van de ondernemer slaagt echter wel. Hoewel Rabobank heeft gesteld dat deze bijzondere zorgplicht niet geldt voor bedrijven, overweegt de rechtbank:

“Anders dan Rabobank meent, is deze bijzondere zorgplicht niet beperkt tot particulieren. Op financiële instellingen kan ook een bijzondere zorgplicht jegens ondernemers rusten, al is de omvang van die zorgplicht vanwege de omstandigheden van het geval vaak veel beperkter dan bij particulieren vanwege de kennis en ervaring van ondernemers met financiële producten.”

Ook had Rabobank aangegeven dat de ondernemer bij werd gestaan door een accountant. Veel ondernemers die ik spreek, c.q. juridische bijstand verleen inzake renteswaps, hadden bij het aangaan van de renteswap inderdaad een accountant (die ook wel meeging naar de gesprekken). De rechtbank acht dat echter niet relevant. Zo overweegt de rechtbank:

“Rabobank mocht er in redelijkheid ook niet vanuit gaan dat een melkveehouder als “X” op de hoogte was van de kenmerken van financiële derivaten en de daaraan verbonden risico’s. Daaraan doet niet af dat “X” werd bijgestaan door een accountant, omdat de financiële kennis van een accountant van een andere aard is dan de financiële kennis van banken. Bovendien heeft “P” als getuige verklaard dat zijn kennis over renteswap nieuw en niet heel diepgaand was. In dit geval was “P” de betreffende accountant. Dan overweegt de rechtbank dat dus op Rabobank de verplichting rustte om de ondernemer in duidelijke en niet mis te verstane bewoording te informeren over de aard van de geadviseerde constructie en de daarvan deel uitmakende renteswap alsmede de daaraan verbonden risico’s, waaronder de risico’s van vroegtijdige beëindiging en een beëindigingsvergoeding (en/of negatieve marktwaarde).”

Over de bijzondere zorgplicht banken en een claim voor schade schreef ik eerder een blog.

Rabobank beroep op waarschuwingen bij renteswap

Wat van groot is belang is dat de rechtbank voorbij gaat aan het beroep van Rabobank op de algemene waarschuwingen. In vrijwel alle procedures stelt Rabobank dat in de algemene voorwaarden en de waarschuwingen voldoende staat over de risico’s van vroegtijdige beëindiging. In sommige gevallen wordt door Rabobank ook gewezen op een gegeven PowerPointpresentatie waarin staat dat bij vroegtijdige beëindiging van de renteswap een vergoeding verschuldigd kan zijn. Daarover overweegt de rechtbank als volgt:

“De rechtbank verwerpt het door Rabobank gedane beroep op de artikelen in de mantelovereenkomst en in de bevestiging van de renteswap, waarin de klant bevestigt dat bij Rabobank uitdrukkelijk is gewezen op en zich bewust is van de risico’s en de gevolgen van transacties. Uit dergelijke standaardbepalingen blijkt niet dat de klant op de hoogte is van specifieke risico’s die niet uitdrukkelijk in de bepalingen zijn vermeldt. Ook met het opnemen van de standaardbepalingen dat de klant de documentatie en de transactie volledig dient te begrijpen alvorens een transactie te sluiten, kan Rabobank zich niet bevrijden van de bijzondere zorgplicht. Rabobank diende zich er in voldoende mate van te vergewissen dat “X” zich daadwerkelijk bewust was van de bijzondere risico’s van de constructies en de mogelijke gevolgen daarvan. Simpel gezegd: de Rabobank kan zich dus niet beroepen op de kleine lettertjes bij de naleving van haar bijzondere zorgplicht bij advisering van een renteswap. Het is aan Rabobank en de bijzondere zorgplicht die Rabobank heeft erop toe te zien dat de ondernemer wordt beschermd tegen een gebrek aan inzicht over de complexe aspecten van een renteswap. De standaarddocumentatie daarvoor is volgens de rechtbank onvoldoende en zo overweegt de rechtbank: Rabobank heeft niet gesteld dat zij na de toezending van het voorstel van 4 juni 2008 (advocaat: de ondernemer) nog in niet mis te verstane bewoordingen heeft gewaarschuwd voor het specifieke risico van een aanzienlijke beëindigingspremie bij bedrijfsbeëindiging.”

Schadevergoeding schending bijzondere zorgplicht

De rechtbank overweegt dan ook dat Rabobank een deel van de beëindigingsvergoeding/negatieve marktwaarde moet betalen. Echter zoals in vrijwel alle gevallen betekent dat niet dat de ondernemer volledig vrijuit gaat. Ook bij de ondernemer is er ook sprake van ‘eigen schuld’ waarbij de rechtbank bepaalt dat Rabobank 60% van de veroorzaakte schade moet vergoeden. Dat betekent dat een groot deel van de beëindigingsvergoeding moet worden betaald door Rabobank. Indien u ook een renteswap geadviseerd heeft gekregen van de Rabobank of een andere bank, dan kunt u altijd contact opnemen met mr. J. Hagers, advocaat gespecialiseerd in renteswaps en financieel recht.

 

Categorie├źn

Juridisch actueel

Movie

Contact form